Elzabé Zietsman

My ma se takke van die familieboom kom daar van Lindley en Steynsrus se wêreld af, net anderkant Kroonstad. In die ou dae, voordat die N1 mens direk van Johannesburg af Kroonstad toe geneem het, het die pad deur Parys en Vredefort geloop. Ek het altyd probeer om my ritte so te beplan dat ek met die een of ander etenstyd, hetsy ontbyt, middagete of aandete, deur Parys moes ry want daar was 'n vetkoekhut wat sulke taai, goudkleurige vetkoeke so groot soos 'n bord, gebak en verkoop het.

Ek het my pa se allergie vir stop langs die pad ge-erf, jy ken mos van daai? Ma: “Oe, geel perskes en waatlemoen! Paul, stop bietjie dat ons kan koop.” Pa: “Ons is klaar verby, jy moet gouer praat, Vrou.” Of Pa: “Ek kan nie nou stop nie, hier sit 'n trok op ons stert.” Of Pa: “Ek is seker daar's nog 'n stalletjie voorentoe....”

Maar vir 'n Paryse vetkoek het ek altyd gestop. My mond het al so half uur voor Parys begin water en ek het met myself speletjies gespeel oor watter een ek vandag gaan eet. My gunstelinge was met kerrie-maalvleis en die een met gerasperde kaas en appelkooskonfyt. Nodeloos om te sê het ek gewoonlik weggery met altwee in hulle papiersakkies op die sitplek langs my.

Daai goed was so groot hulle kon vir jou aan die gang hou al die pad tot onder in die Kaap en as die rit net tot in Steynsrus gestrek het, het jy 'n doggie-bag gehad vir die volgende dag.

My vreugde was groot toe ek ontdek Agnes, my regterhand, linkerhand, voorkant en agterkant in die kombuis, kan outydse vetkoek bak. Sulke klein, soet rondetjies wat ek net so met hompe botter eet of met camembert en vyekonfyt of saam met pampoensop of met..., ag ek eet hulle net. By die dosyne.

Die resep vir Agnes se vetkoekies

Aggie maak die resep gewoonlik sommer so uit haar kop uit sonder om enige iets af te meet. Sy was besonders suur toe ek aandring op presiese hoeveelhede. Die resep hieronder is genoeg vir dosyne klein vetkoekies of vir een groot brood.

Bestanddele

5 koppies koekmeel of broodmeel
200ml suiker (100ml vir die brood)
10g kitssuurdeeg
2 koppies louwarm water
‘n Goeie knypie sout

Metode

Sif al die droë bestanddele saam in ‘n groterige bak. Voeg die water by en meng goed. Agnes sê dis nie nodig om dit te knie nie, dit moet net goed gemeng word, maar jy kan ekstra water byvoeg as jy dink dit is nie sag genoeg nie. Sy maak die bak toe met ‘n plastieksak en los dit op ‘n warm plek om te rys vir 30 minute tot ‘n uur. Weereens word dit nie afgeknie nie en net so in sy gerysde vorm gebruik.

Vir die vetkoekies maak jy nou ‘n pan, met genoeg olie om te diepbraai, goed warm. Agnes maak haar hand nat en trek ‘n handvol deeg af. Die deeg word dan in balletjies tussen haar duim en wysvinger uitgedruk. Braai hulle tot hulle borreltjies bo-op maak en draai hulle om. Braai verder totdat hulle oraloor goudkleurig is. Haal uit met ‘n gaatjieslepel en dreineer op kombuispapier.